Mondros
Mütarekesi'nden sonra İtilaf devletlerinin Osmanlı İmparatorluğu'nu
işgale başlamaları üzerine Mustafa Kemal 9. Ordu Müfettişi olarak 19
Mayıs 1919'da Samsun'a çıktı. 22 Haziran 1919'da Amasya'da yayımladığı
bildiriyle "Milletin istiklalini gene milletin azim ve kararının
kurtaracağını" ilan edip Sivas Kongresi'ni toplantıya çağırdı. 23
Temmuz-7Ağustos 1919 tarihleri arasında Erzurum, 4-11 Eylül 1919
tarihleri arasında da Sivas Kongresi'ni toplayarak vatanın kurtuluşu
için izlenecek yolun belirlenmesi sağladı. 27 Aralık 1919'da Ankara'da
heyecanla karşılandı. 23 Nisan 1920'de Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin
açılmasıyla Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulması yolunda önemli bir adım
atılmış oldu. Meclis ve Hükümet başkanlığına Mustafa Kemal seçildi.
Türkiye Büyük Millet Meclisi, Kurtuluş Savaşı'nın başarıyla sonuçlanması
için gerekli kanunları çıkarmış, uygulanmasını sağlamıştır.
Türk Kurtuluş Savaşı 15 Mayıs 1919'da Yunanlıların İzmir'i
işgali sırasında düşmana ilk kurşunun atılmasıyla başladı.
Aralarında 10 Ağustos 1920 tarihinde Sevr Antlaşmasını
imzalayarak Osmanlı Imparatorluğu'nu paylaşan 1. Dünya
Savaşı'nın galip devletlerine karşı önce Kuvayı Milliye adı
verilen milis kuvvetleriyle savaşıldı. Türkiye Büyük Millet
Meclisi düzenli orduyu kurdu, Kuvvayı Milliye-Ordu
bütünleşmesini sağlayarak savaşı zaferle sonuçlandırdı.
Mustafa Kemal yönetimindeki Türk Kurtuluş Savaşı'nın önemli
safhaları şunlardır:
• Sarıkamış (29 Eylül 1920), Kars (30 Ekim 1920) ve Gümrü'nün
(7 Kasım 1920) kurtanlışı
• Çukurova, Gaziantep, Kahraman Maraş, Şanlıurfa savunmaları
(1919-1921)
• I. Inönü Zaferi (6-10 Ocak 1921)
• II. Inönü Zaferi (23 Mart-1 Nisan 1921)
• Sakarya Zaferi (23 Ağustos-13 Eylül 1921)
• Büyük Taarruz, Başkomutan Meydan Muharebesi ve Büyük Zafer
(26 Ağustos-9 Eylül 1922) Sakarya Zaferi'nden sonra 19 Eylül 1921 'de Türkiye Büyük
Millet Meclisi Mustafa Kemal'e Mareşal rütbesini ve Gazi
unvanını verdi. Kurtuluş Savaşı, 24 Temmuz 1923 'te imzalanan
Lozan Antlaşması'yla sonuçlandı. Böylece Sevr Antlaşması'yla
paramparça edilen, Türklere 5-6 il büyüklüğünde vatan
bırakılan Türkiye toprakları üzerinde, milli birliğe dayalı
yeni Türk devletinin kurulması için hiçbir engel kalmadı.
Sakarya Zaferi'nden sonra 19 Eylül 1921 'de Türkiye Büyük
Millet Meclisi Mustafa Kemal'e Mareşal rütbesini ve Gazi
unvanını verdi. Kurtuluş Savaşı, 24 Temmuz 1923 'te imzalanan
Lozan Antlaşması'yla sonuçlandı. Böylece Sevr Antlaşması'yla
paramparça edilen, Türklere 5-6 il büyüklüğünde vatan
bırakılan Türkiye toprakları üzerinde, milli birliğe dayalı
yeni Türk devletinin kurulması için hiçbir engel kalmadı.
